Gợi mở đáp án cho bài toán kiện toàn hệ thống y tế Việt Nam

29/05/2010 at 1:30 chiều Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Sáng 26/5, Hội nghị chuyên đề Thu hút đầu tư và thúc đẩy hợp tác công – tư (PPP) trong lĩnh vực y tế do Bộ Y tế Việt Nam và Ngân hàng Thế giới (World Bank) tổ chức đã diễn ra tại TP.HCM. Hội nghị đã nêu ra thực trạng và nhu cầu cấp thiết của việc phối hợp công – tư trong lĩnh vực y tế. Đây được coi là cơ hội để những nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia một diễn đàn mở về chính sách và kinh nghiệm về PPP trong lĩnh vực y tế, đồng thời tạo cơ hội để các nhà đầu tư và các đơn vị, địa phương bàn thảo trực tiếp các cơ hội đầu tư…

Nhu cầu lớn, môi trường đầu tư thuận lợi

Phát biểu khai mạc tại hội nghị, TS. Nguyễn Quốc Triệu – Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, hợp tác công tư được tranh luận từ lâu và đã có nhiều mô hình phối hợp giữa hai hệ thống. Hiện nay, nhiều tổ chức Ngân hàng thế giới, một số tổ chức của Liên hợp quốc trong đó có Tổ chức Y tế Thế giới, nhiều chính phủ đều khuyến khích các quốc gia ủng hộ các mức độ và hình thức khác nhau của hợp tác công – tư. Theo Bộ trưởng, bước tiến quan trọng của hệ thống y tế Việt Nam là việc phát triển từ một hệ thống công, bao cấp đã trở thành một hệ thống cung ứng dịch vụ công tư hỗn hợp trong đó y tế công chiếm vai trò chủ đạo.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu chủ trì Hội nghị Thu hút đầu tư và thúc đẩy hợp tác công – tư trong lĩnh vực y tế. Ảnh: Tuân Nguyễn

Về môi trường đầu tư của Việt Nam nói chung và với y tế nói riêng, theo báo cáo của Bộ Y tế, Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được ban hành tháng 12/1987 do đó tạo ra khuôn khổ pháp lý cơ bản cho các hoạt động đầu tư nước ngoài trực tiếp tại Việt Nam. Hiện, Nhà nước đang kêu gọi các thành phần kinh tế tham gia vào công tác chăm sóc sức khỏe của nhân dân và đang cải thiện tích cực môi trường đầu tư trong lĩnh vực y tế để thu hút đầu tư nước ngoài. Nghị quyết số 46-NQ/TW (2005) nêu rõ: Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục đầu tư; có chính sách khuyến khích về thuế, đất đai… để phát triển các cơ sở y tế ngoài công lập. Điều đó thể hiện rất cụ thể tại Nghị định (NĐ) 69/2008/NĐ-CP: giao đất “sạch”, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, y tế tư nhân được phép tổ chức khám, chữa bệnh cho các đối tượng có thẻ bảo hiểm y tế và Quy hoạch tổng thể phát triển HTYT Việt Nam đến năm 2010 và tầm nhìn 2020 có hai giường BV tư nhân/1 vạn dân (2010) và 5 giường BV tư nhân/1 vạn dân (2020). Hệ thống văn bản pháp quy điều chỉnh sự tham gia của tư nhân trong cung ứng DVYT gồm Pháp lệnh hành nghề y dược tư nhân (2003) và các NĐ, thông tư hướng dẫn thực hiện và Luật Khám chữa bệnh (có hiệu lực từ 1/1/2011) đã được ban hành và thực hiện, bên cạnh đó là chính sách tự chủ bệnh viện, cho phép BV công thực hiện liên doanh với các tổ chức, cá nhân để hoạt động dịch vụ đáp ứng nhu cầu của xã hội theo quy định của pháp luật (NĐ 43/2006/NĐ-CP) và chính sách BHYT toàn dân, ký hợp đồng cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh BHYT với y tế tư nhân.

TS. Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh cho biết, thời gian qua lĩnh vực xã hội hóa đầu tư phát triển y tế đã đạt những kết quả nhất định như tăng số lượng cơ sở khám chữa bệnh ngoài công lập, đầu tư trang thiết bị trong những cơ sở y tế công lập. Liên quan đến quy trình xem xét cấp giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn, điều kiện cho bệnh viện tư và cơ sở y tế có vốn đầu tư nước ngoài, ông Khuê cho biết hiện đã có luật định về vấn đề này.

PPP trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam là rất quan trọng và là một xu hướng. Theo VS.TS. Dương Quang Trung, hệ thống y tế VN chủ yếu dựa vào những cơ sở công lập mà các BV xem như là xương sống. Mạng lưới y tế tuy rộng khắp ở bốn cấp: TW, tỉnh thành, quận huyện, phường xã nhưng hệ thống bệnh viện lớn trang bị tương đối hiện đại chỉ có ở các TP lớn. Các BV công có quy mô từ 300 đến 1.000 giường thường xuyên quá tải, một số cơ sở xuống cấp và một số đang xây dựng và trang bị mới khá hiện đại, do chủ trương xã hội hoá nhờ vốn đầu tư trong và ngoài nước. Trong khi đó, hiện cả nước đã có 30.000 cơ sở y tế tư nhân (2007), 66 bệnh viện tư (chiếm 6%/tổng số BV, với 3% số giường/tổng số giường cả nước), 300 phòng khám đa khoa, 87 nhà hộ sinh. Y tế tư góp phần tăng cường số bệnh viện và số giường bệnh, góp phần giải quyết quá tải ở các bệnh viện công lớn ở TP, hiện đại hoá cơ sở vật chất, trang thiết bị và kỹ thuật y tế nhờ nguồn đầu tư từ nhiều nguồn nhưng lại có hạn chế là thiếu cán bộ, thường “vay mượn” ở cơ sở công, đôi khi xảy ra “giành” cán bộ. Vì vậy, lợi ích của PPP trong y tế được chỉ ra là sẽ tập hợp nhiều đối tác tham gia với những quyền lợi khác nhau trên những đề án chung, huy động nhiều nguồn tài lực, những kinh nghiệm của hệ thống công và tư, sử dụng tốt nhất kiến thức và kỹ năng của mỗi bên, chia sẻ rủi ro trong đầu tư mở rộng hạ tầng và trang thiết bị…


Nhiều mô hình liên kết công – tư trong lĩnh vực y tế đạt hiệu quả cao.

Mô hình nào cho kết hợp công – tư trong y tế?

Ông Emmett Moriarity, Phòng Giáo dục và y tế, Công ty tài chính Quốc tế cho rằng: Hiện nay dân số Việt Nam có tỷ trọng cao của nhóm dân số trẻ, do đó tạo nên nhu cầu về chăm sóc trẻ em. Bên cạnh đó, lượng dân số trên 65 tuổi tại Việt Nam ít nhưng tăng nhanh tạo ra nhu cầu chăm sóc sức khỏe liên quan đến các bệnh của tuổi già như (ung thư, tim mạch, thần kinh). Việt Nam đang được xem là thị trường mới nổi nhiều tiềm năng về đầu tư lĩnh vực y tế. Trong số 12 quốc gia được đánh giá về độ hấp dẫn về đầu tư y tế tư thì Việt Nam đứng thứ 7.

Theo BS Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, thời điểm hiện tại thành phố đang kêu gọi và có nhiều dự án lớn trong lĩnh vực đầu tư y tế. Hàng loạt dự án như xây mới BV Nhi Đồng 1, BV Ung bướu cơ sở 2, BV ĐK Củ Chi, BV ĐK khu vực Thủ Đức, BV Bình Dân… đang được triển khai và tiếp tục kêu gọi, tiếp nhận đầu tư về cả tài chính lẫn trang thiết bị. Đề án Viện – Trường tại TP.HCM cũng là một hình thức hợp tác đem lại hiệu quả cao cả về mặt đào tạo lẫn thúc đẩy việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại địa phương.

Một tham luận đáng chú ý của bà April Harding – chuyên gia cao cấp của Ngân hàng Thế giới với chủ đề “Thúc đẩy các ưu tiên y tế công cộng qua sự tham gia của hệ thống tư nhân” đã giới thiệu một số kinh nghiệm quốc tế về vấn đề đầu tư cho y tế trên thế giới và những ý tưởng cho Việt Nam. Đó là ba cách tiếp cận nguồn đầu tư tư nhân trong lĩnh vực y tế: tư nhân-tư nhân; tư nhân-công lập theo hai hình thức: nhà nước quản lý chính và phân cấp trách nhiệm, lĩnh vực.

GS.TS. Lê Quang Cường, Viện trưởng Viện chiến lược và chính sách y tế – Bộ Y tế đưa ra một luận điểm khác đề cập đến thực trạng hợp tác công tư trong y tế tại Việt Nam hiện nay. Báo cáo tham luận của ông chỉ rõ bốn lĩnh vực đang hợp tác công tư hiện nay với các hình thức: Cung ứng dịch vụ y tế (khám chữa bệnh, dự phòng), cung ứng dịch vụ phi y tế, tài chính y tế và thông tin y tế. Tham luận dẫn số liệu cho thấy tổng số cơ sở ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT (2009) là 275/7723 (3,6%), tổng số thẻ BHYT đăng ký KCB tại cơ sơ y tế tư nhân tại Đà Nẵng là 4.704/493.156 (0,95%), tại TP.HCM đạt 171.580/2.996.568 (5,73%). Về tài chính, tư nhân tham gia liên doanh liên kết đầu tư TTB tại các BV công lập với ba hình thức: Nhà đầu tư đặt máy phân chia lợi nhuận theo hình thức cùng góp vốn với BV; Nhà đầu tư đặt máy và độc quyền cung cấp hóa chất, vật tư tiêu hao (chủ yếu đối với các máy xét nghiệm, thận nhân tạo); BV thuê máy có thời hạn của công ty. Tổng giá trị đầu tư: 3.200 tỷ đồng. Tại 18 BV khảo sát năm 2009: Tổng số máy đầu tư: 430 máy và tổng giá trị đầu tư (không đầy đủ): 400 tỷ. TS. Cường nhận định trong cả hai lĩnh vực dịch vụ y tế và tài chính y tế vẫn còn nhiều tiềm năng. Về hợp tác cung ứng dịch vụ y tế, tư nhân được hợp đồng thuê quản lý các cơ sở y tế công và cung cấp các dịch vụ. Tư nhân cũng có thể hợp đồng cung ứng dịch vụ bảo dưỡng và duy tu TTB y tế, cơ sở hạ tầng. Hay hợp đồng cung ứng dịch vụ phòng bệnh như: phun thuốc muỗi, vệ sinh môi trường… Song song đó là tiềm năng hợp tác có thể là đầu tư xây dựng bệnh viện như BOT (Build-Operate-Transfer): Y tế tư nhân xây dựng cơ sở vật chất, cung cấp dịch vụ, và sau đó chuyển lại quyền sở hữu cho nhà nước. Hay cho thuê, nhà nước giữ quyền sở hữu, giao cho tư nhân quyền vận hành, bảo dưỡng và đầu tư mới bệnh viện, trang thiết bị hoặc mở rộng BHYT: BHYT thương mại, BHYT dựa vào cộng đồng…

Theo ông Dương Quang Trung, Viện nghiên cứu và phát triển SKCĐ (CHDI) tại TP. HCM đã vận dụng công thức kết hợp công tư trong đào tạo và phần nào nâng cao tình trạng trang thiết bị ở cơ sở, không sử dụng ngân sách nhà nước mà huy động vốn từ các ngân hàng và nhà tài trợ, sự đóng góp chất xám của các đơn vị công lập hay dân lập. Chương trình Hợp tác giữa CHDI, Sacombank và một số BV công, đào tạo hàng trăm cán bộ chuyên khoa về các bệnh mãn tính không lây cho các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long hay dự án hợp tác giữa CHDI và các nhà đầu tư để xây dựng một BV kỹ thuật cao tại TP. HCM nhằm nâng cao chất lượng phục vụ theo yêu cầu, đáp ứng những đòi hỏi chăm sóc y tế ngày càng cao hơn. Đây được xem là một mô hình khá phù hợp đối với những thành phố lớn như TP. HCM và có nhân rộng cho nhiều tỉnh, thành khi đã có chủ trương rộng mở về đầu tư và phát triển y tế địa phương.

Các báo cáo của đại diện BV Hoàn Mỹ, BV Phụ sản TW, BV Chợ Rẫy… cũng cho thấy đã có nhiều chính sách, mô hình thu hút đầu tư, liên kết công – tư trong lĩnh vực y tế đạt hiệu quả và cần được tiếp tục triển khai và tạo điều kiện rộng mở hơn về cơ chế cũng như những chính sách khuyến khích cụ thể để việc đầu tư, hợp tác đi đúng định hướng của nhà nước và ngành y tế nhằm đảm bảo lợi ích chung là chăm sóc tốt hơn sức khỏe toàn dân.

Bài và ảnh: Tuân Nguyễn

Advertisements

Entry filed under: Uncategorized.

Đình chỉ một cơ sở nấu ăn gây ngộ độc tập thể Tặng trang thiết bị y tế cho huyện Trảng Bàng,Tỉnh Quảng Ning

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Liên kết hữu ích


%d bloggers like this: